مقدمه: حرف اضافه چیست و چرا مهم است؟

حروف اضافه (Präpositionen) کلماتی کوتاه هستند که روابط بین اجزای جمله را نشان می‌دهند (مثل مکان، زمان، شیوه یا علت). در آلمانی، آن‌ها حالت (Kasus) اسم یا ضمیر بعدی را تعیین می‌کنند: Akkusativ (برای حرکت/تغییر)، Dativ (برای موقعیت ثابت/غیرمستقیم)، Genitiv (برای مالکیت/رسمی) یا Wechsel (دوگانه، بسته به زمینه). اشتباه در حالت می‌تواند معنای جمله را عوض کند (مثل “in die Schule” = به مدرسه رفتن vs. “in der Schule” = در مدرسه بودن).

چرا قوانین خاص مهمه؟ حروف اضافه آلمانی حالت (Kasus) رو تعیین می‌کنن و اشتباه در استفاده‌شون معنای جمله رو تغییر می‌ده. برای انتخاب درست، همیشه از خودت بپرس:

• wo? (کجا؟ موقعیت ثابت) → معمولاً داتیو (مثل bei برای اشخاص/فعالیت‌ها).
• wohin? (به کجا؟ حرکت یا تغییر) → معمولاً آکوزاتیو (مثل durch برای عبور).
• woher? (از کجا؟ مبدأ) → معمولاً داتیو با aus (از مکان/جنس), von (از مالکیت/عامل).

نوع مفعول (اسم بعد از حرف اضافه) هم مهمه، مثلاً اشخاص، مکان‌ها، زمان‌ها یا فعالیت‌ها. این جزوه تا سطح C1 تمام حالات رو پوشش می‌ده، با تمرکز روی کوچک‌ترین نکات برای درک کامل.

چارت ون حروف اضافه با تمایز wo/wohin (از translatebysembach.com)

Mindmap کلی حروف اضافه آلمانی با تمایز wo/wohin/woher (برای مروری سریع)

نکات کلیدی:

• قوانین کلی: Akkusativ برای “wohin?” (به کجا؟، حرکت)، Dativ برای “wo?” (کجا؟، ثابت)، Genitiv برای مالکیت/علت (کمتر رایج در محاوره، اغلب با von + Dativ جایگزین).
• mnemonics برای حفظ: برای Dativ: “Aunt Betty Doesn’t Read Silly Books Very Often” (aus, bei, mit, nach, seit, von, zu). برای Akkusativ: “FUDGE” (für, um, durch, gegen, entlang).
• دسته‌بندی‌ها: محلی (lokale: مکان)، زمانی (temporale: زمان)، شیوه‌ای (modale: چگونه؟)، علتی (kausale: چرا؟).
• contractions (ترکیبات): مثل in + dem = im، zu + dem = zum (جدول در بخش مربوطه).
• افعال با حروف اضافه ثابت: باید حفظ شوند، مثل warten auf (منتظر چیزی بودن، Akkusativ).

این حروف همیشه آکوزاتیو می‌گیرند (معمولاً برای حرکت یا “wohin?”). مفعول اغلب مکان‌ها، زمان‌ها یا اشیاء هستن. برای هر حرف اضافه، قوانین استفاده رو دقیق توضیح می‌دم، با تمرکز روی سوال مرتبط و نوع مفعول. پوشش تمام حالات، از جمله نکات C1 مثل استفاده در جملات پیچیده یا استثناها.

لیست و قوانین دقیق:

• für (برای، به مدت)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “wohin?” یا “برای چی/کی؟” باشه و مفعول هدف، مبادله، دوره زمانی، اشخاص یا فعالیت‌ها باشه (برای بیان هدف یا مدت). در C1، برای ساختارهای پیچیده مثل مبادله در جملات شرطی یا هدف در جملات فرعی.

  مثال‌ها:

  • Ich lerne Deutsch für meine Arbeit. (من آلمانی رو برای کارم یاد می‌گیرم.) – مفعول: فعالیت (کار).
  • Das Geschenk ist für dich. (این هدیه برای تو است.) – مفعول: اشخاص.
  • Ich kaufe das Buch für 10 Euro. (من کتاب را در ازای ۱۰ یورو می‌خرم.) – مفعول: مبادله.
  • Wir fahren für eine Woche in den Urlaub. (ما به مدت یک هفته به تعطیلات می‌رویم.) – مفعول: زمان.
  • Schritt für Schritt lernen wir die Sprache. (قدم به قدم زبان رو یاد می‌گیریم.) – مفعول: ساختار (قدم به قدم).

  نکته: در عبارت “Schritt für Schritt” (قدم به قدم) نیز استفاده می‌شود. برای مبادله (für 10 Euro) یا هدف (für dich). در C1، برای جملات شرطی: Ich würde es für dich tun, wenn ich könnte. (این کار رو برای تو انجام می‌دم اگر بتونم.) استثنا: برای مدت زمان، فقط برای آینده یا گذشته مشخص، نه استمرار (برای استمرار seit استفاده کن).

• um (دور، سر ساعت)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “wohin?” باشه و مفعول اطراف مکان، زمان دقیق یا موضوع باشه (برای حرکت دور چیزی یا زمان). در C1، برای ساختارهای هدف با um … zu یا موضوعات انتزاعی.

  مثال‌ها:

  • Die Kinder laufen um den Tisch. (بچه‌ها دور میز می‌دوند.) – مفعول: مکان (میز).
  • Wir sitzen um das Feuer. (ما دور آتش نشسته‌ایم.) – مفعول: مکان.
  • Der Film beginnt um 20 Uhr. (فیلم ساعت ۸ شروع می‌شود.) – مفعول: زمان دقیق.
  • Es geht um ein wichtiges Thema. (موضوع راجع به یک مسئله مهم است.) – مفعول: موضوع.
  • Ich lerne viel, um die Prüfung zu bestehen. (من زیاد می‌خوانم تا امتحان را قبول شوم.) – ساختار هدف.

  نکته: در اصطلاح “um… zu” برای بیان هدف. برای زمان (um 8 Uhr) یا موضوع (um ein Thema). در C1، برای جملات پیچیده: Es geht um die Frage, ob wir umziehen sollen. (موضوع این است که آیا باید نقل مکان کنیم.) استثنا: برای زمان دقیق، همیشه um، نه gegen (که تقریبی است).

• durch (از میان، از طریق، توسط)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “wohin?” باشه و مفعول عبور از داخل، وسیله یا علت غیرمستقیم باشه (برای حرکت فیزیکی یا عامل). در C1، برای علت در جملات مجهول یا روش در متون علمی.

  مثال‌ها:

  • Wir fahren durch den Tunnel. (ما از میان تونل رانندگی می‌کنیم.) – مفعول: مکان (تونل).
  • Ich schaue durch das Fenster. (من از طریق پنجره نگاه می‌کنم.) – مفعول: وسیله (پنجره).
  • Ich habe das durch einen Freund erfahren. (من این را از طریق یک دوست فهمیدم.) – مفعول: اشخاص (دوست).
  • Durch einen Unfall kam es zum Stau. (توسط یک تصادف، ترافیک ایجاد شد.) – مفعول: علت (تصادف).
  • Das Licht kommt durch die Tür. (نور از طریق در می‌آید.) – مفعول: مکان (در).

  نکته: برای علت غیرمستقیم (اغلب غیرمستقیم). در C1، در مجهول: Das Problem wurde durch die Analyse gelöst. (مشکل از طریق تحلیل حل شد.) استثنا: برای علت مستقیم، von استفاده کن (در مجهول).

• gegen (علیه، مخالف، حدود، در برابر)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “wohin?” باشه و مفعول مخالفت، برخورد، زمان تقریبی یا مبادله باشه (برای جهت مخالف یا تقریب). در C1، برای مخالفت در بحث‌های فلسفی یا حقوقی.

  مثال‌ها:

  • Ich bin gegen diesen Plan. (من مخالف این نقشه هستم.) – مفعول: ایده/فعالیت (نقشه).
  • Er spielt gegen seinen Bruder. (او علیه برادرش بازی می‌کند.) – مفعول: اشخاص (برادر).
  • Das Auto ist gegen die Wand gefahren. (ماشین به دیوار برخورد کرد.) – مفعول: مکان (دیوار).
  • Wir treffen uns gegen 18 Uhr. (ما حدود ساعت ۶ همدیگر را می‌بینیم.) – مفعول: زمان تقریبی.
  • Kann ich das gegen etwas anderes tauschen? (می‌توانم این را در برابر چیز دیگری عوض کنم؟) – مفعول: مبادله.
  • Ich bin gegen Gewalt. (من مخالف خشونت هستم.) – مفعول: مفهوم (خشونت).

  نکته: برای زمان تقریبی (gegen 18 Uhr). در C1، برای بحث: Gegen diese Argumente habe ich nichts einzuwenden. (علیه این استدلال‌ها چیزی ندارم بگم.) استثنا: برای برخورد فیزیکی، فقط آکوزاتیو.

• ohne (بدون)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “wohin?” یا “بدون چی؟” باشه و مفعول فقدان چیزی، کسی یا فعالیت باشه (برای عدم وجود یا عدم انجام).

  مثال‌ها:

  • Ich trinke Kaffee ohne Zucker. (من قهوه رو بدون شکر می‌نوشم.) – مفعول: شیء (شکر).
  • Er ist ohne seine Jacke gegangen. (او بدون کاپشنش رفت.) – مفعول: شیء (کاپشن).
  • Leben ohne Musik ist langweilig. (زندگی بدون موسیقی خسته‌کننده است.) – مفعول: مفهوم (موسیقی).
  • Er ging, ohne ein Wort zu sagen. (او رفت، بدون اینکه کلمه‌ای بگوید.) – مفعول: فعالیت (گفتن).

  نکته: تنها حرف اضافه‌ای که با infinitiv در انتها می‌آید برای عدم انجام کار: ohne … zu + Infinitiv. در C1، برای جملات پیچیده: Ohne dass er es wusste, half er uns. (بدون اینکه بداند، به ما کمک کرد.) استثنا: همیشه آکوزاتیو، حتی برای فعالیت‌ها.

• entlang (در امتداد)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “wohin?” باشه و مفعول مسیر یا مکان باشه (معمولاً بعد از اسم برای حرکت). در C1، برای توصیف مسیرهای پیچیده.

  مثال‌ها:

  • Wir gehen den Fluss entlang. (ما در امتداد رودخانه قدم می‌زنیم.) – مفعول: مکان (رودخانه).
  • Fahren Sie diese Straße entlang. (در امتداد این خیابان رانندگی کنید.) – مفعول: مکان (خیابان).
  • Gehe den Weg entlang. (در امتداد راه برو.) – مفعول: مسیر (راه).

  نکته: اگر قبل از اسم باشه، داتیو برای موقعیت ثابت (کمتر رایج): Entlang dem Fluss stehen viele Bäume. (در امتداد رودخانه درختان زیادی قرار دارند.) – مفعول: مکان (رودخانه، ثابت). در C1، برای جملات توصیفی: Entlang der Küste erstreckt sich die Stadt. (در امتداد ساحل شهر کشیده شده.) استثنا: بسیار رایج با آکوزاتیو برای حرکت، اما داتیو برای ثابت.

• bis (تا)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “wohin?” باشه و مفعول پایان محدوده زمانی، مکانی یا عددی باشه. در C1، برای محدوده‌های پیچیده مثل زمان در جملات شرطی.

  مثال‌ها:

  • Der Zug fährt bis Berlin. (قطار تا برلین می‌ره.) – مفعول: مکان (برلین).
  • Ich warte bis morgen. (من تا فردا صبر می‌کنم.) – مفعول: زمان.
  • Von Montag bis Freitag. (از دوشنبه تا جمعه.) – مفعول: محدوده زمانی.
  • Bis zu dem Haus gehen. (تا خانه رفتن.) – با zu برای داتیو.

  نکته: اگر با حرف اضافه دیگری ترکیب بشه (bis zu)، حالت به داتیو تغییر می‌کنه: bis zu dem Haus (تا خانه). در C1، برای شرطی: Bis du kommst, warte ich. (تا تو بیایی، منتظر می‌مونم.) استثنا: برای زمان، همیشه آکوزاتیو بدون zu برای مکان/زمان خالص.

• wider (علیه، مخالف)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “wohin?” باشه و مفعول مخالفت رسمی باشه (کمتر رایج، در متون رسمی).

  مثال‌ها:

  • Handeln wider die Regeln. (علیه قوانین عمل کردن.) – مفعول: قوانین/فعالیت‌ها.
  • Wider Erwarten war es erfolgreich. (مخالف انتظار موفق بود.) – مفعول: انتظار.

  نکته: مشابه gegen اما رسمی‌تر. در C1، در متون حقوقی: Wider das Gesetz handeln. (علیه قانون عمل کردن.) استثنا: همیشه آکوزاتیو برای مخالفت.

• je (هر، به ازای)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “wohin?” باشه و مفعول توزیع یا به ازای واحد باشه (نادر، در محاسبات یا آمار).

  مثال‌ها:

  • Je Person 5 Euro. (به ازای هر نفر ۵ یورو.) – مفعول: اشخاص یا واحد (نفر).
  • Je Tag 10 Kilometer. (به ازای هر روز ۱۰ کیلومتر.) – مفعول: زمان (روز).

  نکته: برای توزیع عددی یا محاسبات. در C1، در آمار: Je nach Situation ändert sich der Preis. (بسته به وضعیت قیمت تغییر می‌کند.) استثنا: گاهی با nach برای “بسته به”.

• kontra (علیه)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “wohin?” باشه و مفعول مخالفت رسمی باشه (رسمی، مانند gegen).

  مثال‌ها:

  • Kontra dem Plan. (علیه طرح.) – مفعول: ایده‌ها (طرح).
  • Kontra dem Gesetz. (علیه قانون.) – مفعول: قوانین.

  نکته: در متون حقوقی یا رسمی استفاده می‌شه. در C1، در بحث: Kontra-Argumente vorstellen. (استدلال‌های مخالف ارائه دادن.) استثنا: کمتر رایج، جایگزین gegen.

• lang (در امتداد)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “wohin?” باشه و مفعول مسیر باشه (نادر، مشابه entlang).

  مثال‌ها:

  • Den Weg lang. (در امتداد راه.) – مفعول: مکان (راه).
  • Den Pfad lang fahren. (در امتداد مسیر رانندگی کردن.) – مفعول: مسیر.

  نکته: کمتر رایج، جایگزین entlang. در C1، در توصیفات: Den Fluss lang fließen. (در امتداد رودخانه جریان یافتن.) استثنا: همیشه آکوزاتیو برای حرکت.

• per (از طریق)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “wohin?” باشه و مفعول وسیله ارتباطی یا روش باشه (کافمنیش، در تجارت).

  مثال‌ها:

  • Per Post schicken. (از طریق پست ارسال کردن.) – مفعول: روش (پست).
  • Per E-Mail informieren. (از طریق ایمیل اطلاع دادن.) – مفعول: روش (ایمیل).

  نکته: برای روش‌های انتقال مثل ایمیل یا پست. در C1، در تجارت: Per Kreditkarte zahlen. (از طریق کارت اعتباری پرداخت کردن.) استثنا: همیشه آکوزاتیو برای روش.

• pro (به ازای)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “wohin?” باشه و مفعول به ازای واحد باشه (کافمنیش، در تجارت).

  مثال‌ها:

  • Pro Monat zahlen. (به ازای ماه پرداخت کردن.) – مفعول: زمان/واحد (ماه).
  • Pro Stunde 20 Euro. (به ازای ساعت ۲۰ یورو.) – مفعول: واحد (ساعت).

  نکته: برای محاسبات مالی یا واحد. در C1، در قراردادها: Pro Jahr steigt der Preis. (به ازای سال قیمت افزایش می‌یابد.) استثنا: همیشه آکوزاتیو برای واحد.

• à (به سبک)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “wohin?” باشه و مفعول سبک یا روش باشه (پیشرفته، در فرهنگ).

  مثال‌ها:

  • À la mode essen. (به سبک مد غذا خوردن.) – مفعول: فعالیت‌ها (غذا خوردن).
  • À la carte bestellen. (به سبک منو سفارش دادن.) – مفعول: روش (سفارش).

  نکته: برای سبک‌های فرهنگی یا هنری. در C1، در توصیفات: À la française kochen. (به سبک فرانسوی آشپزی کردن.) استثنا: از فرانسوی گرفته شده، همیشه آکوزاتیو.

• versus (در مقابل)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “wohin?” باشه و مفعول رقابت یا مخالفت باشه (پیشرفته، در ورزش یا بحث).

  مثال‌ها:

  • Team A versus Team B. (تیم A در مقابل تیم B.) – مفعول: تیم‌ها/اشخاص.
  • Versus dem Feind kämpfen. (در مقابل دشمن جنگیدن.) – مفعول: اشخاص (دشمن).

  نکته: برای رقابت‌ها. در C1، در بحث: Natur versus Nurture. (طبیعت در مقابل پرورش.) استثنا: همیشه آکوزاتیو برای مخالفت.

• contra (علیه)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “wohin?” باشه و مفعول مخالفت باشه (رسمی، مشابه kontra).

  مثال‌ها:

  • Contra dem Vorschlag. (علیه پیشنهاد.) – مفعول: ایده‌ها (پیشنهاد).
  • Contra dem Plan stimmen. (علیه طرح رای دادن.) – مفعول: ایده (طرح).

  نکته: در متون رسمی. در C1، در حقوق: Contra-Position einnehmen. (موقعیت مخالف گرفتن.) استثنا: کمتر رایج، جایگزین gegen.

دسته‌بندی‌ها:

• محلی: durch, entlang (حرکت از میان/امتداد).
• زمانی: um, gegen (سر ساعت، حدود زمان).
• شیوه‌ای: um (در اطراف)، per (از طریق).
• علتی: für (برای)، gegen (علیه).

نکات و mnemonics:

از “FUDGE-O” (für, um, durch, gegen, entlang, ohne) استفاده کن. برای حرکت فیزیکی (durch) یا هدف (für) عالی است. استثنا: entlang گاهی Dativ می‌گیرد اگر قبل از اسم باشد.

جدول خلاصه Akkusativ

این حروف همیشه داتیو می‌گیرند (معمولاً برای موقعیت ثابت یا “wo?”، و برای مبدأ با “woher?”). مفعول اغلب مبدأ، همراهی یا زمان هست. برای هر حرف اضافه، قوانین استفاده رو دقیق توضیح می‌دم، با تمرکز روی سوال مرتبط و نوع مفعول. پوشش تمام حالات، از جمله نکات C1 مثل استفاده در جملات پیچیده یا استثناها.

لیست و قوانین دقیق:

• ab (از، از زمانی که)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “ab wann?” یا “woher?” باشه و مفعول شروع زمانی یا مکانی باشه (مشابه seit اما برای آینده یا نقاط شروع). در C1، برای زمان در متون رسمی.

  مثال‌ها:

  • Der Film beginnt ab 18 Uhr. (فیلم از ساعت ۱۸ شروع می‌شود.) – مفعول: زمان (۱۸).
  • Ab dem nächsten Monat arbeite ich mehr. (از ماه آینده بیشتر کار می‌کنم.) – مفعول: زمان (ماه آینده).
  • Ab dem Bahnhof links. (از ایستگاه به چپ.) – مفعول: مکان (ایستگاه).

  نکته: ab می‌تواند با آکوزاتیو در موارد خاص (ab wann?) ترکیب شود، اما عمدتاً داتیو است. در C1، برای قراردادها: Ab dem Vertragseintritt gilt… (از ورود به قرارداد معتبر است.) استثنا: برای زمان آینده، همیشه داتیو.

• aus (از)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “woher?” یا “wo?” باشه و مفعول مبدأ (شهر/کشور/مکان)، جنس یا دلیل (انگیزه درونی) باشه. در C1، برای جنس در توصیفات یا دلیل در روانشناسی.

  مثال‌ها:

  • Ich komme aus dem Iran. (من از ایران می‌آم.) – مفعول: مکان (کشور، woher?).
  • Er nimmt ein Buch aus dem Regal. (او یک کتاب از قفسه برمی‌دارد.) – مفعول: مکان (قفسه، woher?).
  • Der Tisch ist aus Holz. (میز از چوب ساخته شده است.) – مفعول: جنس (چوب).
  • Er hat es aus Liebe getan. (او این کار را از روی عشق انجام داد.) – مفعول: دلیل (عشق).

  نکته: برای انگیزه درونی (aus Liebe). در C1، برای جنس: Aus welchem Material ist das? (از چه ماده‌ای ساخته شده؟) استثنا: برای مبدأ فیزیکی، همیشه داتیو؛ برای جنس، ثابت.

• außer (به جز، خارج از)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “wo?” یا “woher?” باشه و مفعول استثنا یا خارج بودن باشه. در C1، برای استثناها در لیست‌های پیچیده.

  مثال‌ها:

  • Alle kommen außer ihm. (همه می‌آیند به جز او.) – مفعول: اشخاص (او).
  • Ich esse alles außer Fleisch. (من همه چیز را می‌خورم به جز گوشت.) – مفعول: شیء (گوشت).

  نکته: برای استثنا در لیست‌ها. در C1، در جملات: Außer dass er krank ist, kommt er. (به جز اینکه بیمار است، می‌آید.) استثنا: همیشه داتیو برای استثنا.

• bei (نزد، پیش، هنگام)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “wo?” باشه و مفعول اشخاص، فعالیت‌ها یا شرکت‌ها باشه (برای موقعیت ثابت نزدیک یا همزمانی). برای woher? کمتر رایج، اما برای مبدأ نزدیک (bei dem Arzt kommen – از پیش دکتر آمدن).

  مثال‌ها:

  • Ich bin bei meiner Freundin. (من پیش دوستم هستم.) – مفعول: اشخاص.
  • Er arbeitet bei Siemens. (او در شرکت زیمنس کار می‌کنه.) – مفعول: شرکت‌ها.
  • Beim Essen spreche ich nicht. (هنگام غذا خوردن حرف نمی‌زنم.) – مفعول: فعالیت‌ها.
  • Ich habe ihn bei der Arbeit gesehen. (من او را سر کار دیدم.) – مفعول: فعالیت (کار).
  • Beim Arzt muss man oft warten. (نزد دکتر آدم باید اغلب منتظر بماند.) – مفعول: اشخاص (دکتر).
  • Ich komme gerade bei dem Arzt her. (من همین الان از پیش دکتر می‌آم.) – woher? با her برای مبدأ.

  نکته: ترکیب beim = bei + dem. برای نزدیکی فیزیکی یا همزمانی استفاده می‌شه، نه حرکت. در C1، برای همزمانی در جملات پیچیده: Beim Lesen des Buches fiel mir etwas ein. (هنگام خواندن کتاب چیزی به ذهنم رسید.) استثنا: همیشه داتیو، حتی برای فعالیت‌ها.

• mit (با)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “wo?” باشه و مفعول همراهی (اشخاص) یا وسیله/ابزار (اشیاء) باشه. برای woher? کمتر، اما برای همراهی از مبدأ.

  مثال‌ها:

  • Ich gehe mit meinen Freunden ins Kino. (من با دوستانم به سینما می‌روم.) – مفعول: اشخاص (دوستان).
  • Wir fahren mit dem Auto. (ما با ماشین سفر می‌کنیم.) – مفعول: وسیله (ماشین).
  • Ich schreibe mit einem Stift. (من با یک خودکار می‌نویسم.) – مفعول: ابزار (خودکار).
  • Ich komme mit dem Bus her. (من با اتوبوس از آنجا می‌آم.) – woher? با her.

  نکته: برای همراهی یا ابزار، نه حرکت مستقیم. در C1، برای جملات: Mit Hilfe von Freunden gelang es. (با کمک دوستان موفق شد.) استثنا: همیشه داتیو برای همراهی.

• nach (به، به سوی، بعد از، طبق)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “wohin?” باشه اما برای شهرها/کشورها بدون آرتیکل، جهات یا زمان بعد از؛ یا برای طبق چیزی. برای woher? کمتر، اما با her برای بازگشت.

  مثال‌ها:

  • Ich fliege nach Deutschland. (من به آلمان پرواز می‌کنم.) – مفعول: مکان (کشور بدون آرتیکل).
  • Wir gehen nach Hause. (ما به خانه می‌رویم.) – مفعول: مکان (خانه).
  • Gehen Sie nach links. (به چپ بروید.) – مفعول: جهت (چپ).
  • Nach der Schule spiele ich Fußball. (بعد از مدرسه فوتبال بازی می‌کنم.) – مفعول: زمان (مدرسه).
  • Es ist fünf nach vier. (ساعت چهار و پنج دقیقه است.) – مفعول: زمان.
  • Meiner Meinung nach ist das richtig. (به نظر من این درست است.) – مفعول: نظر (طبق).
  • Ich komme nach Hause her. (من از خانه می‌آم – کمتر رایج).

  نکته: برای شهرها/کشورها بدون آرتیکل، جهات (nach links) یا بر اساس (nach meiner Meinung). در C1، برای زمان: Nach dem Krieg änderte sich alles. (بعد از جنگ همه چیز تغییر کرد.) استثنا: همیشه داتیو، حتی برای wohin? با مکان‌ها بدون آرتیکل.

• seit (از… تا به حال)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “seit wann?” باشه و مفعول عملی که در گذشته شروع شده و هنوز ادامه داره (زمان استمراری). برای woher? کمتر، اما برای شروع از مبدأ زمان.

  مثال‌ها:

  • Ich lerne seit zwei Jahren Deutsch. (من به مدت دو سال است که آلمانی یاد می‌گیرم – و هنوز ادامه می‌دم.) – مفعول: زمان (دو سال).
  • Er wohnt seit 2010 in Berlin. (او از سال ۲۰۱۰ در برلین زندگی می‌کند.) – مفعول: زمان (۲۰۱۰).
  • Seit gestern regnet es. (از دیروز باران می‌بارد.) – مفعول: زمان (دیروز).

  نکته: تفاوت با für (آکوزاتیو): für دوره زمانی مشخص در آینده یا گذشته، اما seit به استمرار تا زمان حال اشاره دارد. در C1، برای جملات: Seit dem Mittelalter ist das bekannt. (از قرون وسطی شناخته شده است.) استثنا: همیشه داتیو برای استمرار.

• von (از)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “woher?” یا “wo?” باشه و مفعول مالکیت (محاوره)، مبدأ یک حرکت کوتاه یا عامل در جمله مجهول باشه.

  مثال‌ها:

  • Das ist das Auto von meinem Vater. (این ماشین پدرم است.) – مفعول: اشخاص (پدر، مالکیت).
  • Ich komme gerade vom Arzt. (من همین الان از پیش دکتر می‌آیم.) – مفعول: مبدأ (دکتر، woher?).
  • Das Buch wurde von ihm geschrieben. (کتاب توسط او نوشته شد.) – مفعول: عامل (او).
  • Von hier aus ist es nah. (از اینجا نزدیک است.) – مفعول: مبدأ (اینجا).

  نکته: ترکیب vom = von + dem. جایگزین گنیتیو در محاوره. در C1، برای عامل در مجهول: Von wem stammt das? (از کی است؟) استثنا: برای مبدأ کوتاه، همیشه داتیو؛ برای مالکیت، جایگزین گنیتیو.

• zu (به، به سوی)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “wohin?” باشه اما برای افراد، مکان‌ها و ساختمان‌های مشخص با آرتیکل (داتیو می‌گیره). برای woher? کمتر، اما با her برای بازگشت از مکان خاص.

  مثال‌ها:

  • Ich gehe zu meiner Oma. (من پیش مادربزرگم می‌روم.) – مفعول: اشخاص (مادربزرگ).
  • Wir gehen zur Schule / zum Supermarkt. (ما به مدرسه / به سوپرمارکت می‌رویم.) – مفعول: مکان مشخص (مدرسه/سوپرمارکت).
  • Ich brauche das zum Kochen. (من این را برای آشپزی نیاز دارم.) – مفعول: هدف (آشپزی).
  • Ich komme zu dem Arzt her. (من از پیش دکتر می‌آم – کمتر رایج).

  نکته: ترکیب zur = zu + der, zum = zu + dem. تفاوت با nach: nach برای شهرها/کشورها بدون آرتیکل، قاره‌ها و جهات (چپ/راست)؛ zu برای افراد، مکان‌ها و ساختمان‌های خاص با آرتیکل. در C1، برای هدف: Zu dem Zweck, lernen wir. (به آن منظور، یاد می‌گیریم.) استثنا: همیشه داتیو، حتی برای wohin? با مکان‌های خاص.

• gegenüber (روبروی)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “wo?” باشه و مفعول موقعیت مکانی روبروی چیزی باشه (می‌تواند قبل یا بعد از اسم). برای woher? کمتر، اما برای مبدأ روبرویی.

  مثال‌ها:

  • Die Post ist dem Bahnhof gegenüber. (اداره پست روبروی ایستگاه قطار است.) – مفعول: مکان (ایستگاه).
  • Er sitzt mir gegenüber. (او روبروی من نشسته است.) – مفعول: اشخاص (من).
  • Gegenüber dem Park wohnen. (روبروی پارک زندگی کردن.) – مفعول: مکان (پارک).

  نکته: می‌تواند قبل یا بعد از اسم بیاد. در C1، برای موقعیت: Gegenüber von mir sitzt er. (روبروی من می‌نشیند.) استثنا: همیشه داتیو برای موقعیت ثابت.

• dank (به لطف)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “warum?” باشه و مفعول علت مثبت باشه (رسمی). برای woher? کمتر، اما برای علت از مبدأ.

  مثال‌ها:

  • Dank deiner Hilfe. (به لطف کمک تو.) – مفعول: اشخاص/فعالیت‌ها (کمک تو).
  • Dank der Technik funktioniert es. (به لطف تکنولوژی کار می‌کند.) – مفعول: شیء (تکنولوژی).

  نکته: برای علت مثبت و رسمی. در C1، در متون: Dank seiner Bemühungen gelang es. (به لطف تلاش‌هایش موفق شد.) استثنا: همیشه داتیو برای علت.

• entgegen (برخلاف)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “warum?” باشه و مفعول مخالفت باشه (رسمی). برای woher? کمتر، اما برای جهت مخالف از مبدأ.

  مثال‌ها:

  • Entgegen meinen Erwartungen. (برخلاف انتظاراتم.) – مفعول: ایده‌ها (انتظارات).
  • Entgegen dem Wind laufen. (برخلاف باد دویدن.) – مفعول: جهت (باد).

  نکته: برای مخالفت رسمی. در C1، در بحث: Entgegen aller Prognosen gewann er. (برخلاف تمام پیش‌بینی‌ها برنده شد.) استثنا: همیشه داتیو برای مخالفت.

• gemäß (طبق)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “wo?” باشه و مفعول بر اساس قوانین باشه (رسمی). برای woher? کمتر، اما برای منبع از مبدأ.

  مثال‌ها:

  • Gemäß den Regeln. (طبق قوانین.) – مفعول: قوانین/فعالیت‌ها (قوانین).
  • Gemäß dem Plan handeln. (طبق طرح عمل کردن.) – مفعول: ایده (طرح).

  نکته: رسمی برای “طبق”. در C1، در حقوق: Gemäß dem Vertrag. (طبق قرارداد.) استثنا: همیشه داتیو.

• laut (طبق)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “wo?” باشه و مفعول بر اساس منبع باشه (رسمی). برای woher? برای منبع از مبدأ.

  مثال‌ها:

  • Laut Gesetz. (طبق قانون.) – مفعول: منبع/قوانین (قانون).
  • Laut Bericht ist es so. (طبق گزارش چنین است.) – مفعول: منبع (گزارش).

  نکته: برای منبع رسمی مثل قانون. در C1، در اخبار: Laut Quellen… (طبق منابع…) استثنا: همیشه داتیو.

• zufolge (طبق)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “wo?” باشه و مفعول بر اساس نظر باشه (رسمی). برای woher? برای نظر از مبدأ.

  مثال‌ها:

  • Meiner Meinung zufolge. (طبق نظر من.) – مفعول: نظرات/اشخاص (نظر من).
  • Zufolge der Studie ist es wahr. (طبق مطالعه درست است.) – مفعول: منبع (مطالعه).

  نکته: برای نظر یا گزارش. در C1، در علمی: Der Theorie zufolge… (طبق نظریه…) استثنا: همیشه داتیو، بعد از اسم می‌آید.

• analog (مشابه)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “wo?” باشه و مفعول مقایسه باشه (پیشرفته). برای woher? برای مشابه از مبدأ.

  مثال‌ها:

  • Analog dem Beispiel. (مشابه مثال.) – مفعول: مثال‌ها (مثال).
  • Analog dem Modell handeln. (مشابه مدل عمل کردن.) – مفعول: مدل.

  نکته: برای مقایسه مشابه. در C1، در مهندسی: Analog der Struktur. (مشابه ساختار.) استثنا: همیشه داتیو.

• getreu (وفادار به)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “wo?” باشه و مفعول وفاداری باشه (پیشرفته). برای woher? برای وفاداری از مبدأ.

  مثال‌ها:

  • Getreu dem Motto. (وفادار به شعار.) – مفعول: اصول (شعار).
  • Getreu dem Prinzip leben. (وفادار به اصل زندگی کردن.) – مفعول: اصل.

  نکته: برای وفاداری به اصول. در C1، در اخلاق: Getreu seinen Werten. (وفادار به ارزش‌هایش.) استثنا: همیشه داتیو.

• gleich (مساوی با)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “wo?” باشه و مفعول برابری باشه (پیشرفته). برای woher? برای برابری از مبدأ.

  مثال‌ها:

  • Gleich dem Original. (مساوی با اورجینال.) – مفعول: اشیاء (اورجینال).
  • Gleich dem Vorbild handeln. (مساوی با الگو عمل کردن.) – مفعول: الگو.

  نکته: برای برابری. در C1، در ریاضی: Gleich der Formel. (مساوی با فرمول.) استثنا: همیشه داتیو.

• nebst (به همراه)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “wo?” باشه و مفعول همراهی اضافی باشه (پیشرفته). برای woher? برای همراهی از مبدأ.

  مثال‌ها:

  • Nebst Zubehör. (به همراه لوازم جانبی.) – مفعول: اشیاء (لوازم جانبی).
  • Nebst Familie kommen. (به همراه خانواده آمدن.) – مفعول: اشخاص (خانواده).

  نکته: برای همراهی اضافی. در C1، در رسمی: Nebst allen Vorteilen. (به همراه تمام مزایا.) استثنا: همیشه داتیو.

• vis-à-vis (روبروی)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “wo?” باشه و مفعول موقعیت روبرویی باشه (پیشرفته). برای woher? برای روبرویی از مبدأ.

  مثال‌ها:

  • Vis-à-vis dem Partner. (روبروی شریک.) – مفعول: اشخاص (شریک).
  • Vis-à-vis dem Tisch sitzen. (روبروی میز نشستن.) – مفعول: شیء (میز).

  نکته: مشابه gegenüber اما فرانسوی-سبک. در C1، در دیپلماسی: Vis-à-vis der Regierung. (روبروی دولت.) استثنا: همیشه داتیو.

• nächst (نزدیک به)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “wo?” باشه و مفعول نزدیکی باشه (نادر). برای woher? برای نزدیکی از مبدأ.

  مثال‌ها:

  • Nächst der Tür. (نزدیک به در.) – مفعول: مکان‌ها (در).
  • Nächst dem Ausgang stehen. (نزدیک به خروجی ایستادن.) – مفعول: مکان (خروجی).

  نکته: برای نزدیکی فیزیکی. در C1، در توصیف: Nächst dem Zentrum liegt es. (نزدیک به مرکز قرار دارد.) استثنا: همیشه داتیو برای موقعیت.

دسته‌بندی‌ها:

• محلی: bei, gegenüber, zu (نزد/روبروی/به).
• زمانی: ab, nach, seit (از/بعد از/از…).
• شیوه‌ای: mit, gemäß (با/طبق).
• علتی: dank, laut (به لطف/طبق).

نکات و mnemonics:

“Aunt Betty” (aus, bei, mit, nach, seit, von, zu, außer). در محاوره، ترکیبات مثل beim, vom رایج‌اند. تفاوت zu/nach: zu برای مکان‌های خاص (zu Hause)، nach برای شهرها/جهات (nach Berlin).

جدول خلاصه Dativ

این حروف همیشه گنیتیو می‌گیرند (برای رسمی/نوشتاری، علت یا مالکیت). مفعول اغلب علت یا محدوده هست. برای هر حرف اضافه، قوانین استفاده رو دقیق توضیح می‌دم، با تمرکز روی سوال مرتبط و نوع مفعول. پوشش تمام حالات، از جمله نکات C1 مثل استفاده در متون حقوقی یا ادبی، که گنیتیو بیشتر رایج است.

لیست و قوانین دقیق:

• wegen (به خاطر، به دلیل)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “warum?” باشه و مفعول علت باشه (رسمی، اما در محاوره با داتیو). برای woher? کمتر، اما برای علت از مبدأ (رسمی).

  مثال‌ها:

  • Wegen des Wetters. (به خاطر هوا.) – مفعول: رویدادها/علت‌ها (هوا).
  • Ich bin krank wegen des Wetters. (من به خاطر هوا بیمار هستم.)
  • Wegen Krankheit ausfallen. (به دلیل بیماری غایب بودن.) – مفعول: علت (بیماری).

  نکته: برای علت خارجی، برخلاف aus برای درونی. در محاوره: wegen dem Wetter (داتیو). در C1، در حقوقی: Wegen des Vertragsbruchs. (به دلیل نقض قرارداد.) استثنا: در محاوره داتیو، اما رسمی گنیتیو.

• während (در طول، در حین)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “wann?” باشه و مفعول همزمانی یا دوره باشه. برای woher? کمتر، اما برای دوره از مبدأ زمان.

  مثال‌ها:

  • Während der Pause essen wir. (در طول استراحت غذا می‌خوریم.) – مفعول: زمان/فعالیت‌ها (استراحت).
  • Während des Films. (در طول فیلم.)
  • Während der Reise lernen. (در حین سفر یاد گرفتن.) – مفعول: دوره (سفر).

  نکته: برای دوره مشخص، برخلاف bei برای همزمانی کوتاه. در C1، در ادبی: Während des Krieges veränderte sich alles. (در طول جنگ همه چیز تغییر کرد.) استثنا: همیشه گنیتیو برای دوره.

• trotz (علی‌رغم، با وجود)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “warum?” باشه و مفعول تضاد یا مانع باشه. برای woher? کمتر، اما برای تضاد از مبدأ.

  مثال‌ها:

  • Trotz des Regens gehen wir spazieren. (با وجود باران قدم می‌زنیم.) – مفعول: رویدادها (باران).
  • Trotz der Kälte. (علی‌رغم سرما.)
  • Trotz aller Warnungen. (علی‌رغم تمام هشدارها.) – مفعول: هشدارها.

  نکته: گاهی با داتیو در محاوره: trotz dem Regen. در C1، در بحث: Trotz der Kritik fährt er fort. (علی‌رغم انتقاد ادامه می‌دهد.) استثنا: رسمی گنیتیو، محاوره داتیو.

• anstatt (به جای، به عوض)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “stattdessen?” باشه و مفعول جایگزینی باشه. برای woher? کمتر، اما برای جایگزینی از مبدأ.

  مثال‌ها:

  • Anstatt des Films lesen wir. (به جای فیلم کتاب می‌خوانیم.) – مفعول: فعالیت‌ها (فیلم).
  • Anstatt Kaffees. (به جای قهوه.)
  • Anstatt des Buches. (به جای کتاب.)

  نکته: برای جایگزینی. در C1، با infinitiv: Anstatt zu lernen, spielt er. (به جای یادگیری، بازی می‌کند.) استثنا: همیشه گنیتیو برای رسمی.

• aufgrund (به دلیل)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “warum?” باشه و مفعول علت رسمی باشه. برای woher? برای علت از مبدأ رسمی.

  مثال‌ها:

  • Aufgrund des Wetters bleiben wir zu Hause. (به دلیل هوا در خانه می‌مانیم.) – مفعول: واقعیت‌ها/رویدادها (هوا).
  • Aufgrund der Fakten. (به دلیل واقعیت‌ها.)

  نکته: مشابه wegen اما رسمی‌تر. در C1، در گزارش: Aufgrund der Untersuchung. (به دلیل تحقیق.) استثنا: همیشه گنیتیو.

• innerhalb (داخل)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “wo?” باشه و مفعول محدوده داخلی باشه. برای wohin? برای داخل محدوده، اما گنیتیو ثابت. برای woher? برای داخل از مبدأ.

  مثال‌ها:

  • Innerhalb der Stadt ist es laut. (داخل شهر شلوغ است.) – مفعول: مکان (شهر).
  • Innerhalb des Raums bewegen. (داخل اتاق حرکت کردن.) – مفعول: محدوده (اتاق).

  نکته: برای محدوده داخلی. در C1، برای زمان: Innerhalb einer Woche. (داخل یک هفته.) استثنا: همیشه گنیتیو برای رسمی.

• außerhalb (خارج از)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “wo?” باشه و مفعول محدوده خارجی باشه. برای wohin? برای خارج محدوده، اما گنیتیو ثابت. برای woher? برای خارج از مبدأ.

  مثال‌ها:

  • Außerhalb des Hauses parken. (خارج از خانه پارک کنید.) – مفعول: مکان (خانه).
  • Außerhalb der Grenze. (خارج از مرز.)

  نکته: برای محدوده خارجی. در C1، برای مفهوم: Außerhalb des Gesetzes. (خارج از قانون.) استثنا: همیشه گنیتیو.

• oberhalb (بالای)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “wo?” باشه و مفعول موقعیت بالاتر باشه. برای wohin? برای بالاتر، اما گنیتیو ثابت. برای woher? برای بالاتر از مبدأ.

  مثال‌ها:

  • Oberhalb des Berges. (بالای کوه.) – مفعول: مکان (کوه).
  • Das Dorf liegt oberhalb des Tales. (روستا بالای دره قرار داره.)

  نکته: برای موقعیت بالاتر. در C1، در جغرافیا: Oberhalb des Sees. (بالای دریاچه.) استثنا: همیشه گنیتیو.

• unterhalb (زیر)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “wo?” باشه و مفعول موقعیت پایین‌تر باشه. برای wohin? برای پایین‌تر، اما گنیتیو ثابت. برای woher? برای پایین‌تر از مبدأ.

  مثال‌ها:

  • Unterhalb des Tales. (زیر دره.) – مفعول: مکان (دره).
  • Der See ist unterhalb des Berges. (دریاچه پایین کوه است.)

  نکته: برای موقعیت پایین‌تر. در C1، در جغرافیا: Unterhalb der Linie. (زیر خط.) استثنا: همیشه گنیتیو.

• beiderseits (در هر دو سمت)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “wo?” باشه و مفعول هر دو سمت باشه. برای wohin? برای هر دو سمت حرکت، اما گنیتیو ثابت. برای woher? برای هر دو سمت از مبدأ.

  مثال‌ها:

  • Beiderseits der Straße. (در هر دو سمت خیابان.) – مفعول: مکان (خیابان).
  • Beiderseits der Grenze. (در هر دو سمت مرز.)

  نکته: برای هر دو سمت. در C1، در توصیف: Beiderseits des Wegs Bäume. (در هر دو سمت راه درختان.) استثنا: همیشه گنیتیو.

• diesseits (در این سمت)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “wo?” باشه و مفعول سمت نزدیک باشه. برای wohin? برای سمت نزدیک حرکت، اما گنیتیو ثابت. برای woher? برای سمت نزدیک از مبدأ.

  مثال‌ها:

  • Diesseits der Grenze. (در این سمت مرز.) – مفعول: مکان (مرز).
  • Diesseits des Flusses sicher. (در این سمت رودخانه امن.)

  نکته: برای سمت نزدیک. در C1، در ادبی: Diesseits des Todes. (این سمت مرگ.) استثنا: همیشه گنیتیو.

• jenseits (در آن سمت)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “wo?” باشه و مفعول سمت دور باشه. برای wohin? برای سمت دور حرکت، اما گنیتیو ثابت. برای woher? برای سمت دور از مبدأ.

  مثال‌ها:

  • Jenseits des Flusses liegt die Stadt. (در آن سمت رودخانه شهر قرار داره.) – مفعول: مکان (رودخانه).
  • Jenseits des Ozeans. (در آن سمت اقیانوس.)

  نکته: برای سمت دور. در C1، در فلسفی: Jenseits von Gut und Böse. (آن سوی خوب و بد.) استثنا: همیشه گنیتیو.

• halber (به خاطر)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “warum?” باشه و مفعول علت خاص باشه. برای woher? برای علت از مبدأ خاص.

  مثال‌ها:

  • Urlaubs halber. (به خاطر تعطیلات.) – مفعول: رویدادها (تعطیلات).
  • Zeit halber kürzen. (به خاطر زمان کوتاه کردن.)

  نکته: برای علت خاص. در C1، در رسمی: Sicherheit halber. (به خاطر امنیت.) استثنا: همیشه گنیتیو.

• hinsichtlich (در مورد)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “worüber?” باشه و مفعول موضوع باشه. برای woher? برای موضوع از مبدأ.

  مثال‌ها:

  • Hinsichtlich der Qualität. (در مورد کیفیت.) – مفعول: ویژگی‌ها (کیفیت).
  • Hinsichtlich der Kosten entscheiden. (در مورد هزینه‌ها تصمیم گرفتن.)

  نکته: برای موضوعات خاص. در C1، در گزارش: Hinsichtlich der Ergebnisse. (در مورد نتایج.) استثنا: همیشه گنیتیو.

• infolge (در نتیجه)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “warum?” باشه و مفعول نتیجه باشه. برای woher? برای نتیجه از مبدأ.

  مثال‌ها:

  • Infolge des Unfalls. (در نتیجه تصادف.) – مفعول: رویدادها (تصادف).
  • Infolge der Fehler verzögert. (در نتیجه اشتباه‌ها تاخیر داشت.)

  نکته: برای نتیجه. در C1، در علمی: Infolge der Experimente. (در نتیجه آزمایش‌ها.) استثنا: همیشه گنیتیو.

• kraft (به نیروی)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “warum?” باشه و مفعول نیرو یا قدرت باشه (رسمی). برای woher? برای نیرو از مبدأ.

  مثال‌ها:

  • Kraft Gesetzes. (به نیروی قانون.) – مفعول: قوانین (قانون).
  • Kraft Amtes handeln. (به نیروی مقام عمل کردن.)

  نکته: رسمی برای نیرو. در C1، در حقوقی: Kraft Verordnung. (به نیروی فرمان.) استثنا: همیشه گنیتیو.

• mangels (به دلیل کمبود)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “warum?” باشه و مفعول کمبود باشه. برای woher? برای کمبود از مبدأ.

  مثال‌ها:

  • Mangels Beweisen. (به دلیل کمبود مدارک.) – مفعول: اشیاء/منابع (مدارک).
  • Mangels Zeit abbrechen. (به دلیل کمبود زمان قطع کردن.)

  نکته: برای کمبود. در C1، در گزارش: Mangels Ressourcen. (به دلیل کمبود منابع.) استثنا: همیشه گنیتیو.

• mittels (با وسیله)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “womit?” باشه و مفعول ابزار باشه (رسمی). برای woher? برای ابزار از مبدأ.

  مثال‌ها:

  • Mittels Werkzeugen. (با وسیله ابزارها.) – مفعول: ابزارها (ابزارها).
  • Mittels Computer berechnen. (با وسیله کامپیوتر محاسبه کردن.)

  نکته: رسمی برای ابزار. در C1، در علمی: Mittels Methode. (با وسیله روش.) استثنا: همیشه گنیتیو، جایگزین mit در رسمی.

• zwecks (به منظور)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “wozu?” باشه و مفعول هدف باشه (رسمی). برای woher? برای هدف از مبدأ رسمی.

  مثال‌ها:

  • Zwecks Verbesserung. (به منظور بهبود.) – مفعول: فعالیت‌ها (بهبود).
  • Zwecks Lernen gehen. (به منظور یادگیری رفتن.)

  نکته: برای هدف رسمی. در C1، در اداری: Zwecks Klärung. (به منظور روشن کردن.) استثنا: همیشه گنیتیو، جایگزین für در رسمی.

• unbeschadet (بدون آسیب)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “warum?” باشه و مفعول بدون آسیب باشه (نادر). برای woher? برای بدون آسیب از مبدأ.

  مثال‌ها:

  • Unbeschadet der Ereignisse. (بدون آسیب از وقایع.) – مفعول: رویدادها (وقایع).
  • Unbeschadet der Umstände fortfahren. (بدون آسیب از شرایط ادامه دادن.)

  نکته: برای بدون آسیب. در C1، در حقوقی: Unbeschadet des Risikos. (بدون آسیب از ریسک.) استثنا: همیشه گنیتیو.

• ungeachtet (علی‌رغم)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “warum?” باشه و مفعول تضاد باشه (نادر). برای woher? برای تضاد از مبدأ.

  مثال‌ها:

  • Ungeachtet der Warnung. (علی‌رغم هشدار.) – مفعول: هشدارها (هشدار).
  • Ungeachtet der Kritik fährt er fort. (علی‌رغم انتقاد ادامه می‌دهد.)

  نکته: مشابه trotz اما نادر. در C1، در ادبی: Ungeachtet aller Hindernisse. (علی‌رغم تمام موانع.) استثنا: همیشه گنیتیو.

• zuliebe (به خاطر)

  قوانین استفاده: وقتی سوال “warum?” باشه و مفعول علت شخصی باشه (نادر). برای woher? برای علت شخصی از مبدأ.

  مثال‌ها:

  • Dir zuliebe. (به خاطر تو.) – مفعول: اشخاص (تو).
  • Der Kinder zuliebe bleiben. (به خاطر کودکان ماندن.)

  نکته: برای علت شخصی. در C1، در روابط: Ihrem Wohle zuliebe. (به خاطر خیر او.) استثنا: همیشه گنیتیو.

دسته‌بندی‌ها:

• محلی: außerhalb, innerhalb, oberhalb (خارج/داخل/بالای).
• زمانی: während (در طول).
• شیوه‌ای: mittels (با وسیله).
• علتی: wegen, trotz, aufgrund (به دلیل/علی‌رغم).

نکات و mnemonics:

mnemonics: “WATT” (wegen, anstatt, trotz, während). در محاوره، داتیو جایگزین (wegen dem Wetter). برای رسمی: Genitiv استفاده کن. در C1، گنیتیو در نوشتاری ضروری است، برای زیبایی زبان.

چارت جدول حروف اضافه بر اساس حالت‌ها (از thechomeleon.wordpress.com)

جدول خلاصه Genitiv

این حروف بسته به سوال داتیو (wo? ثابت) یا آکوزاتیو (wohin? حرکت) می‌گیرن. برای woher? معمولاً با her/davon و داتیو برای مبدأ. مفعول اغلب مکان‌ها. برای هر حرف اضافه، قوانین استفاده رو دقیق توضیح می‌دم، با تمرکز روی سوال مرتبط و نوع مفعول. پوشش تمام حالات، از جمله نکات C1 مثل استفاده در جملات پیچیده یا استثناها در زمان/شیوه.

لیست و قوانین دقیق:

• an (در کنار، چسبیده به)

  قوانین استفاده: داتیو اگر “wo?” و ثابت (چسبیده به سطح عمودی مثل دیوار، پنجره یا لبه مثل دریا)؛ آکوزاتیو اگر “wohin?” و حرکت به کنار. برای woher? با her برای مبدأ از کنار (داتیو). در C1، برای سطوح در توصیفات یا زمان (an dem Tag – در آن روز).

  مثال‌ها:

  • Das Bild hängt an der Wand. (Dativ: ثابت) (تابلو به دیوار آویزانه.) – مفعول: سطح عمودی (دیوار، ثابت).
  • Ich hänge das Bild an die Wand. (Akkusativ: حرکت) (من تابلو رو به دیوار آویزون می‌کنم.) – مفعول: سطح (دیوار، حرکت).
  • Ich komme an der Wand her. (از کنار دیوار می‌آم.) – woher? با her.
  • An dem Montag. (در آن دوشنبه.) – زمان (روز).

  نکته: ترکیب am = an + dem, ans = an + das. برای سطوح عمودی یا لبه‌ها (an der Tür – در کنار در). در C1، برای زمان: An jenem Tag geschah es. (در آن روز اتفاق افتاد.) استثنا: برای زمان، همیشه داتیو (an dem Tag).

• auf (روی، به روی)

  قوانین استفاده: داتیو اگر “wo?” و ثابت (روی سطح افقی مثل میز، زمین یا کتاب)؛ آکوزاتیو اگر “wohin?” و حرکت به روی. برای woher? با her برای مبدأ از روی (داتیو). در C1، برای سطوح در فیزیک یا زمان (auf den Tag – در روز).

  مثال‌ها:

  • Das Buch liegt auf dem Tisch. (Dativ: ثابت) (کتاب روی میز قرار داره.) – مفعول: سطح افقی (میز، ثابت).
  • Ich lege das Buch auf den Tisch. (Akkusativ: حرکت) (من کتاب رو روی میز می‌ذارم.) – مفعول: سطح (میز، حرکت).
  • Ich nehme das Buch auf dem Tisch her. (کتاب رو از روی میز برمی‌دارم.) – woher? با her.
  • Auf den Sommer freuen. (به تابستان خوشحال بودن.) – زمان (تابستان).

  نکته: برای سطوح افقی، برخلاف an برای عمودی. در C1، برای شیوه: Auf Deutsch sprechen. (به آلمانی صحبت کردن – همیشه آکوزاتیو برای شیوه). استثنا: برای زمان/شیوه، می‌تواند آکوزاتیو یا داتیو بسته به ثابت/حرکت.

• hinter (پشت، به پشت)

  قوانین استفاده: داتیو اگر “wo?” و ثابت (پشت چیزی)؛ آکوزاتیو اگر “wohin?” و حرکت به پشت. برای woher? با her برای مبدأ از پشت (داتیو). در C1، برای موقعیت در داستان‌ها.

  مثال‌ها:

  • Der Garten ist hinter dem Haus. (Dativ: ثابت) (باغ پشت خانه است.) – مفعول: مکان (خانه، ثابت).
  • Er geht hinter das Haus. (Akkusativ: حرکت) (او به پشت خانه می‌ره.) – مفعول: مکان (خانه، حرکت).
  • Ich komme hinter dem Haus her. (از پشت خانه می‌آم.) – woher? با her.

  نکته: برای پشت بدون تماس. در C1، در توصیف: Hinter dem Vorhang versteckt. (پشت پرده پنهان.) استثنا: همیشه با wo? داتیو، wohin? آکوزاتیو.

• in (در، به داخل)

  قوانین استفاده: داتیو اگر “wo?” و موقعیت ثابت (داخل مکان مثل اتاق، ساختمان یا فعالیت)؛ آکوزاتیو اگر “wohin?” و حرکت به داخل (تغییر موقعیت). برای woher? با her برای مبدأ از داخل (داتیو). در C1، برای زمان (in einer Woche – در یک هفته، آکوزاتیو برای آینده).

  مثال‌ها:

  • Ich bin in der Schule. (Dativ: ثابت) (من در مدرسه هستم.) – مفعول: مکان (مدرسه، ثابت).
  • Ich gehe in die Schule. (Akkusativ: حرکت) (من به مدرسه می‌رم.) – مفعول: مکان (مدرسه، حرکت).
  • Ich komme in dem Zimmer her. (از داخل اتاق می‌آم.) – woher? با her.
  • In einer Stunde komme ich. (در یک ساعت می‌آم – آینده، آکوزاتیو).
  • Im Sommer ist es warm. (در تابستان گرم است – زمان، داتیو).

  نکته: ترکیب im = in + dem, ins = in + das. برای زمان انتزاعی مثل in einer Stunde (در یک ساعت آینده، آکوزاتیو). در C1، برای شیوه: In Deutsch schreiben. (به آلمانی نوشتن – آکوزاتیو). استثنا: برای زمان آینده آکوزاتیو، گذشته داتیو.

• neben (کنار، جنب)

  قوانین استفاده: داتیو اگر “wo?” و ثابت (کنار چیزی بدون تماس)؛ آکوزاتیو اگر “wohin?” و حرکت به کنار. برای woher? با her برای مبدأ از کنار (داتیو). در C1، برای موقعیت در طراحی.

  مثال‌ها:

  • Sie sitzt neben mir. (Dativ: ثابت) (او کنار من نشسته.) – مفعول: اشخاص (من، ثابت).
  • Setz dich neben mich. (Akkusativ: حرکت) (کنار من بنشین.) – مفعول: اشخاص (من، حرکت).
  • Ich komme neben dem Bett her. (از کنار تخت می‌آم.) – woher? با her.

  نکته: برای کنار بدون تماس. در C1، در معماری: Neben dem Gebäude steht es. (کنار ساختمان قرار دارد.) استثنا: همیشه با wo? داتیو، wohin? آکوزاتیو.

• über (بالای، آن سوی)

  قوانین استفاده: داتیو اگر “wo?” و ثابت (بالای چیزی بدون تماس فیزیکی)؛ آکوزاتیو اگر “wohin?” و حرکت به بالای یا عبور از روی. برای woher? با her برای مبدأ از بالای (داتیو). در C1، برای موضوعات انتزاعی (über das Thema – در مورد موضوع، همیشه آکوزاتیو).

  مثال‌ها:

  • Die Lampe hängt über dem Tisch. (Dativ: ثابت) (لامپ بالای میز آویزانه.) – مفعول: مکان (میز، ثابت).
  • Ich hänge die Lampe über den Tisch. (Akkusativ: حرکت) (من لامپ رو بالای میز آویزون می‌کنم.) – مفعول: مکان (میز، حرکت).
  • Spring über den Zaun. (Akkusativ: عبور) (از روی حصار بپر.) – مفعول: مانع (حصار، عبور).
  • Ich komme über den Wolken her. (از بالای ابرها می‌آم.) – woher? با her.
  • Über das Thema sprechen. (در مورد موضوع صحبت کردن.) – شیوه (موضوع، آکوزاتیو).

  نکته: برای بالای بدون تماس؛ برای موضوعات انتزاعی مثل über das Thema (در مورد موضوع) همیشه آکوزاتیو. در C1، برای عبور: Über die Brücke gehen. (از روی پل رفتن.) استثنا: برای شیوه (über etwas sprechen) همیشه آکوزاتیو.

• unter (زیر، به زیر)

  قوانین استفاده: داتیو اگر “wo?” و ثابت (زیر چیزی)؛ آکوزاتیو اگر “wohin?” و حرکت به زیر. برای woher? با her برای مبدأ از زیر (داتیو). در C1، برای موقعیت در مهندسی.

  مثال‌ها:

  • Der Hund liegt unter dem Tisch. (Dativ: ثابت) (سگ زیر میز خوابیده.) – مفعول: مکان (میز، ثابت).
  • Der Hund legt sich unter den Tisch. (Akkusativ: حرکت) (سگ زیر میز دراز می‌کشه.) – مفعول: مکان (میز، حرکت).
  • Ich komme unter der Decke her. (از زیر پتو می‌آم.) – woher? با her.

  نکته: برای زیر با تماس یا بدون. در C1، برای مفهوم: Unter Druck stehen. (زیر فشار بودن.) استثنا: برای مفهوم (unter Freunden – میان دوستان) داتیو.

• vor (جلوی، به جلوی)

  قوانین استفاده: داتیو اگر “wo?” و ثابت (جلوی چیزی)؛ آکوزاتیو اگر “wohin?” و حرکت به جلو. برای woher? با her برای مبدأ از جلو (داتیو). در C1، برای زمان (vor einer Woche – یک هفته پیش، داتیو).

  مثال‌ها:

  • Das Auto steht vor dem Haus. (Dativ: ثابت) (ماشین جلوی خانه پارکه.) – مفعول: مکان (خانه، ثابت).
  • Ich fahre das Auto vor das Haus. (Akkusativ: حرکت) (من ماشین رو به جلوی خانه می‌رانم.) – مفعول: مکان (خانه، حرکت).
  • Ich komme vor dem Laden her. (از جلوی مغازه می‌آم.) – woher? با her.
  • Vor einer Woche war es. (یک هفته پیش بود.) – زمان (هفته، داتیو).

  نکته: برای جلو با فاصله. برای زمان (vor einer Woche – یک هفته پیش) همیشه داتیو. در C1، برای ترس: Vor Angst zittern. (از ترس لرزیدن – آکوزاتیو). استثنا: برای زمان گذشته داتیو، برای علت آکوزاتیو.

• zwischen (بین، به بین)

  قوانین استفاده: داتیو اگر “wo?” و ثابت (بین دو چیز)؛ آکوزاتیو اگر “wohin?” و حرکت به بین. برای woher? با her برای مبدأ از بین (داتیو). در C1، برای روابط (zwischen uns – بین ما، داتیو).

  مثال‌ها:

  • Das Bild hängt zwischen den Fenstern. (Dativ: ثابت) (تابلو بین پنجره‌ها آویزانه.) – مفعول: مکان‌ها (پنجره‌ها، ثابت).
  • Ich stelle den Stuhl zwischen den Tisch und das Bett. (Akkusativ: حرکت) (من صندلی رو بین میز و تخت قرار می‌دم.) – مفعول: مکان‌ها (میز و تخت، حرکت).
  • Ich komme zwischen den Bäumen her. (از بین درختان می‌آم.) – woher? با her.
  • Zwischen uns ist alles gut. (بین ما همه چیز خوب است.) – مفعول: اشخاص (ما، ثابت).

  نکته: برای بین دو یا بیشتر. در C1، برای زمان: Zwischen 10 und 12 Uhr. (بین ۱۰ و ۱۲ ساعت – آکوزاتیو برای محدوده). استثنا: برای محدوده زمان آکوزاتیو، موقعیت داتیو.

• entlang (در امتداد)

  قوانین استفاده: آکوزاتیو اگر “wohin?” و حرکت در امتداد (رایج)؛ داتیو اگر “wo?” و موقعیت ثابت (کمتر رایج). برای woher? با her برای مبدأ از امتداد (داتیو). در C1، برای مسیر در جغرافیا.

  مثال‌ها:

  • Den Weg entlang gehen. (Akkusativ: حرکت) (در امتداد راه رفتن.) – مفعول: مسیر (راه، حرکت).
  • Entlang dem Weg stehen Bäume. (Dativ: ثابت) (در امتداد راه درختان قرار دارن.) – مفعول: مسیر (راه، ثابت).
  • Entlang dem Fluss herkommen. (از امتداد رودخانه آمدن.) – woher? با her.

  نکته: معمولاً آکوزاتیو برای حرکت. در C1، در توصیف: Entlang der Küste reisen. (در امتداد ساحل سفر کردن.) استثنا: داتیو کمتر رایج، فقط برای ثابت.

دسته‌بندی‌ها:

• محلی: همه (مکان/حرکت).
• زمانی: in, vor, nach (در/قبل/بعد).
• شیوه‌ای: über (در مورد، Akkusativ همیشه برای موضوع: über das Thema).

نکات و mnemonics:

قانون طلایی: “wo?” = Dativ (ثابت)، “wohin?” = Akkusativ (حرکت). mnemonics: “An Apple Hangs In Nice Open Underwear Very Zestfully” (an, auf, hinter, in, neben, über, unter, vor, zwischen). افعال حرکتی (gehen, legen) Akkusativ می‌گیرند؛ سکون (sein, liegen) Dativ. در C1، برای زمان/شیوه توجه به حالات خاص مثل über برای موضوع (همیشه آکوزاتیو).

جدول خلاصه Wechsel

1. ترکیبات (Contractions): جدول:

2. افعال با حروف اضافه ثابت (Verben mit Präpositionen):

• warten auf + Akk (منتظر بودن): Warte auf den Bus.
• denken an + Akk (فکر کردن): Denke an dich.
• sprechen mit + Dat (صحبت کردن): Spreche mit mir.
• träumen von + Dat (خواب دیدن): Träume von Reisen.
• sich freuen auf + Akk (خوشحال از): Freue mich auf den Urlaub.
• abhängen von + Dat (بستگی داشتن): Es hängt von dir ab.
• لیست بیشتر: fragen nach + Dat, erzählen von + Dat, interessieren für + Akk.

3. تفاوت‌ها با فارسی/انگلیسی: “در” در فارسی می‌تواند ثابت یا حرکت باشد، اما در آلمانی حالت تغییر می‌کند. “on TV” = im Fernsehen (نه auf).
4. استثناها: entlang گاهی Dativ (کمتر رایج). Genitiv در محاوره کم، اما در رسمی ضروری.
5. افعال تعیین‌کننده: حرکتی (legen, stellen: Akk) vs. سکون (liegen, stehen: Dat).
6. نکات C1: در جملات پیچیده، پرپوزیشن‌ها رو با subordinate clauses ترکیب کن: Wegen des Wetters, das schlecht ist, bleiben wir. (به دلیل هوا که بد است، می‌مانیم.) همیشه حالت رو چک کن در ساختارهای بلند.

1. جمله را کامل کن: Ich gehe ____ Schule. (in die – Akk, حرکت)
2. ____ des Wetters bleiben wir zu Hause. (Wegen – Gen)
3. Das Auto steht ____ dem Haus. (vor dem – Dat)
4. Wir laufen ____ den Tunnel. (durch den – Akk)
5. Trotz ____ Regens gehen wir. (des – Gen)
6. Ich komme ____ dem Iran. (aus – Dat, woher?)
7. Die Lampe hängt ____ dem Tisch. (über – Dat, wo?)
8. Ich springe ____ den Zaun. (über – Akk, wohin?)

جواب‌ها:

1. in die
2. Wegen
3. vor dem
4. durch den
5. des
6. aus
7. über
8. über

برای تمرین بیشتر: اپ Duolingo یا سایت Lingolia. برای C1، جملات پیچیده بسازید و حالت‌ها رو چک کنید.

• Fluent in 3 Months: german-prepositions
• Clozemaster: german-prepositions
• Preply: german-preposition-charts
• Lingolia: praepositionen
• Ole’s Tuition: german-prepositions
• Studocu: 137-deutsche-praepositionen
• Mentorium: praepositionen
• ویدیوها: YouTube “German Prepositions” از Learn German with Anja.